Bahasa Hatuhaha.

The International Academic Bookstore in Dallas– USA heeft in haar studies de Bahasa Hatuhaha “Haruku Language” genoemd.
Dit internationale taleninstituut heeft de verschillende bahasa tanah in de Molukken in kaart gebracht onder de noemer “Spoken living languages”. 
In de opsomming beginnend met Alune eindigend met Yamdena vinden wij onze bahasa terug bij Haruku, situatie 2005, met de volgende bijzonderheden: Population 18.219, Region Haruku Island, Lease Islands, central Maluku. Dialects HULALIU, PELAUW, KAILOLO, ROHOMONI, KABAU.
Classification Austronesian, Malayo-Polynesian, Central-Eastern, Central Malaya-Polynesian, Central Maluku, East, Seram, Nunusaku, Piru Bay. 
Comments Each village is a separate dialect. 81% to 92 lexical similarity among dialects. 
74% to 76 % lexical similarity with Tulehu, 67 % to 71 % with Saparua. Bilingualism in Ambonese Malay. Literacy rate in first language : Below 1 %. Muslim, Christian.

Zoals in de bovenstaande analyse wordt weergegeven staat de Bahasa Hatuhaha niet op zich zelf. De oorsprong bevindt zich natuurlijk in Ceram. Deze oeroude Alfoeren-taal van onze voorouders werd circa 1470 meegenomen bij de migratie naar Haruku.

 Bahasa Hatuhaha

Dat deze bahasa eeuwen later nog dagelijks door de Ama Rima Hatuhaha wordt gesproken, naast de Bahasa Indonesia, is voor derden misschien bijzonder. Maar dit heeft natuurlijk te maken met de standvastige karaktereigenschappen van de Uli Hatuhaha door de eeuwen heen, die alleen door Hulaliu in 1590 op geloofsgebied werd ontkracht. 
Anno 2009 krijgen de kinderen van Hulaliu op de lagere school onderwijs in deze prachtige taal, die vele malen mooier is dan de z.g. lingua franca (Bahasa Indonesia) van Indonesië ! 
De Bahasa Hatuhaha vertoont in de basis minimaal 67 % tot maximaal 76 % taalgelijkenis met de bahasa tanah van Tulehu en Saparua. Dat het dialect van Aboru  door dit instituut over het hoofd is gezien is bijzonder jammer. De bahasa die de mensen van Kariu spreken is gelijk aan die van de Bahasa Hatuhaha, mede door de ligging van Kariu (Patasiwa) in dit gebied van de Patarima. Maar in feite is de bahasa tanah van ons allemaal ! Dus mensen van de andere dorpen op Haruku en dorpen van de andere  eilanden, misschien herkent u woorden en uitdrukkingen. Doe er uw voordeel mee met deze pagina.